“สยามมกุฎราชกุมาร” ตำแหน่งรัชทายาทตามแบบอารยประเทศของสยาม

“สยามมกุฎราชกุมาร” ตำแหน่งรัชทายาทตามแบบอารยประเทศของสยาม

crown_princes_standard_of_thailand-svg

-ธงเยาวราชใหญ่ ธงประจำพระองค์สยามมกุฎราชกุมาร-

สวัสดีเช้าวันอังคารสีชมพูนะคะ ชีวิตของเราต้องดำเนินต่อไป แม้ว่าสัปดาห์ที่ผ่านมาคือสัปดาห์อันหนักหนาสาหัสยิ่งของคนไทย แต่ป้าก็เชื่อนะคะว่า “พระองค์” จะสุขใจมากที่สุด ถ้าพวกเราเดินหน้าขับเคลื่อนประเทศไปด้วยความรัก ความสามัคคีค่ะ

วันนี้ป้าเองมีเรื่องจะมาเล่าให้ฟังอีกแล้วนะคะ คือหลังจากการเสด็จสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชฯแล้วนั้น พระราชบัลลังก์ย่อมมีการสืบต่อ ซึ่ง สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯสยามมกุฎราชกุมาร ทรงเป็นรัชทายาทโดยชอบธรรมตามกฎหมาย ใช่แล้วค่ะ “สยามมกุฎราชกุมาร” ตำแหน่งรัชทายาท ของราชอาณาจักรไทย วันนี้ป้าจะมาเล่าเรื่องที่มาของตำแหน่งนี้กัน เพราะในอดีต ไม่ได้ปรากฎตำแหน่งนี้นะคะ เพิ่งปรากฎในยุครัตนโกสินทร์นี้เองค่ะ

misc_gervaise1-435x304

สยามมกุฎราชกุมาร เป็นพระอิสริยยศมกุฎราชกุมารของประเทศไทย ซึ่งเป็นพระอิสริยยศของผู้ที่จะสืบราชสมบัติต่อจากพระมหากษัตริย์ไทย โดยสยามมกุฎราชกุมารจะดำรงพระยศนี้ไปจนกว่าพระมหากษัตริย์จะสวรรคตหรือสละราชสมบัตินั้นเองค่ะ

พระอิสริยยศนี้พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นผู้ทรงกำหนดขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2429 เพื่อเป็นรัชทายาทแทนกรมพระราชวังบวรสถานมงคล หรือ วังหน้า และตำแหน่งพระมหาอุปราช ซึ่งใช้สืบเนื่องมาตั้งแต่ครั้งกรุงศรีอยุธยา

คืออย่างนี้นะคะ ในสมัยกรุงศรีอยุธยา สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 ทรงตรากฎมณเฑียรบาลซึ่งมีการลำดับยศของพระบรมวงศานุวงศ์และข้าราชการทั่วไป ในกฎมณเฑียรบาลนั้นลำดับพระยศของพระราชโอรสพระองค์ใหญ่ที่ประสูติแต่พระอัครมเหสีเป็น “สมเด็จหน่อพระพุทธเจ้า” มีพระเกียรติยศเหนือกว่าพระบรมวงศานุวงศ์ทั้งปวง แต่ก็ไม่ได้กำหนดชัดเจนว่า ตำแหน่งสมเด็จหน่อพระพุทธเจ้าเป็นรัชทายาท

iudea-ayutthaya

จนกระทั่ง ในรัชสมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ ทรงตราพระราชกำหนดศักดินาพลเรือนขึ้น จึงทรงกำหนดให้สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอซึ่งได้เฉลิมพระราชมณเฑียรแล้วทรงศักดินาหนึ่งแสนดำรงพระราชอิสริยยศเป็นพระมหาอุปราช แต่ตำแหน่งพระมหาอุปราชก็หาได้แต่งตั้งในทุกรัชกาลสมัยกรุงศรีอยุธยาค่ะ

ล่วงมาสมัย กรุงรัตนโกสินทร์นั้น พระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งพระมหาอุปราช (กรมพระราชวังบวรสถานมงคล) ในทุกรัชกาล โดยเป็นตำแหน่งสำหรับพระราชทานแก่พระบรมวงศานุวงศ์ผู้มีความดีความชอบยิ่งใหญ่เฉพาะพระองค์ เมื่อพระมหาอุปราชพระองค์นั้นเสด็จสวรรคตแล้ว แต่ถ้ายังไม่มีพระบรมวงศานุวงศ์พระองค์ใดที่มีความชอบเสมอเหมือน พระมหากษัตริย์ก็มิทรงแต่งตั้งพระบรมวงศานุวงศ์พระองค์ใดที่พระมหาอุปราช

tsarevich_in_siam_cropped

(พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวและ สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมาร ขณะเสด็จออกรับซาร์นิโคลัสที่ 2 ประพาสสยาม เมื่อปี พ.ศ. 2434)

จนถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว หลังจากที่กรมพระราชวังบวรวิไชยชาญเสด็จทิวงคต พระองค์มีพระราชดำริว่า

ตำแหน่งกรมพระราชวังบวรสถานมงคลไม่เหมาะสมกับกาลสมัยและอาจทำให้ชาวต่างประเทศเข้าใจสับสน และมีพระราชดำริว่า พระราชอิสริยยศ “สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช” ซึ่งเรียกว่า สมเด็จหน่อพระพุทธเจ้า ที่ได้ตั้งขึ้นไว้ตั้งแต่ครั้งสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 เป็นตำแหน่งที่สอดคล้องตามแบบอย่างการสืบสันตติวงศ์ของพระมหากษัตริย์ในนานาอารยประเทศ ที่มีราชประเพณีแต่งตั้งพระราชโอรสองค์ใหญ่เป็นมกุฎราชกุมารดำรงตำแหน่งรัชทายาท

จึงมีพระบรมราชโองการประกาศยกเลิกตำแหน่งกรมพระราชวังบวรสถานมงคล ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2428 และโปรดให้มีตำแหน่ง “สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช สยามมกุฎราชกุมาร” ซึ่งเป็นตำแหน่งที่จะทรงเป็นรัชทายาทสืบราชสันตติวงศ์สืบไป

สำหรับราชอาณาจักรไทยมี สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร มาแล้ว 3 พระองค์ค่ะ มีรายพระนามดังต่อไปนี้

vajirunhis

สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมาร

800px-king_vajiravudh_portrait_photograph

สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ สยามมกุฎราชกุมาร

the_60th_birthday_celebration_maha_vajiralongkorn

สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร

สำหรับวันนี้ป้าก็ขอจบเพียงเท่านี้ก่อน วันหน้าจะมาเล่าเกร็ดประวัติศาสตร์แบบนี้ให้ฟังใหม่นะคะ

สวัสดีค่ะ


TOP